Marilee Adams w swojej książce "Myślenie pytaniami" przedstawia narzędzie, które ma moc transformacji nie tylko jednostek, ale całych zespołów i organizacji. To książka, która inspiruje do działania, wskazuje kierunki, i przede wszystkim pomaga znaleźć właściwą drogę w trudnych momentach. Jej siła tkwi w prostocie, jednak wdrożenie przekazywanych treści wymaga od nas zaangażowania i gotowości do zmiany.

Dla osób nastawionych na działanie, takich jak ja, książka ta staje się nieocenionym wsparciem, szczególnie w chwilach kryzysu – zarówno na poziomie indywidualnym, jak i zespołowym. Z perspektywy moich doświadczeń, to właśnie grupy ludzi pracujących razem, mierzących się z wyzwaniami, mogą najbardziej skorzystać z jej przesłania.

Jaka jest idea tej książki?

To przede wszystkim zrozumienie, że pytania, jakie sobie i innym zadajemy, kierują naszym działaniem. Autorka wprowadza dwa kluczowe modele myślenia:

1. Myślenie sędziego – krytyczne, nastawione na szukanie winnych, osądzanie, a często zamykające drogę do rozwiązania problemu.

2. Myślenie ucznia – otwarte, ciekawskie, poszukujące odpowiedzi i nowych możliwości.


W chwilach kryzysu zespoły często wpadają w pułapkę myślenia sędziego: pojawia się frustracja, wzajemne obwinianie i brak konstruktywnej komunikacji. To książka, która w takich momentach staje się przewodnikiem, jak przejść od chaosu do działania, a od działania – do sukcesu.

Rozdział "Pogaduszki w Kuchni" - kojarzy mi się dość twórczo, z pozytywną komunikacją i działaniem, które można wykorzystać do wspólnej pracy i realizacji celów.

Kluczowy moment w tym rozdziale to ten, w którym bohaterowie zaczynają rozumieć moc zadawania właściwych pytań i jak wpływają one na nasze myślenie, emocje i relacje. Kuchnia, to czas i przyjemności, i wspólnej pracy, wspólnego działania i utrzymywania relacji, w mojej małej kuchni to nawet ocieranie się pleckami lub ramionami :)

Zanim do sedna rozdziału to napiszę, że skojarzenie jakie mi się z tym kojarzy - to włoska kuchnia!  Jest to czas współpracy i wspólnego przebywania, ale przy tym czas realizacji zadania w którym każdy ma określoną rolę. Realizując "cel", bawią się przy tym wspólnie. Do dzisiaj mam też wspomnienie, jak w domu rodzinnym w zasadzie zawsze pomagaliśmy rodzicom w różnych obowiązkach domowych i gospodarczych. Słuchaliśmy przy tym muzyki i rozmawialiśmy. Zawsze po wigilii (jak jeszcze naszych dzieci nie było ;)) siadaliśmy i robiliśmy sałatkę warzywną. Po pasterce wracaliśmy i zjadaliśmy jeszcze coś niecoś z kolacji wigilijnej, lampka wina (tu z kolei jak już byliśmy pełnoletni). Wszystko to było okraszone wspólną radością z realizacji celu. I wiecie co, ta książka, ten rozdział to pokazuje. Zmiana pytań daje radość i nadzieję w realizacji, również w sytuacjach kryzysowych (jak w książce). Wydaje mi się, że jest to możliwe, jednak w normalnych, "zdrowych" warunkach kryzysowych.

Wracając do rozdziału ;) O czym jest?

Rozmowy z mentorem, który pokazuje, że sposób, w jaki myślimy, zależy od tego, jakie pytania sobie zadajemy. To luźna, ale głęboka rozmowa, przypominająca naturalne, codzienne wymiany myśli przy gotowaniu.

Kluczowe przesłanie:

Pytania, które sobie zadajemy, prowadzą nas albo do zamknięcia się w negatywnym myśleniu, albo do otwarcia na nowe możliwości. To tutaj pojawia się podział na:

Myślenie osądzające (Judge) – pełne frustracji, negatywnych ocen i zamknięcia na zmianę.

Myślenie uczące się (Learner) – otwarte, pełne ciekawości, szukające rozwiązań i lepszych perspektyw.


Bohaterka rozdziału zaczyna zauważać, jak często automatycznie wpadała w tryb osądzania, zadając sobie pytania w stylu: "Dlaczego to zawsze mnie spotyka?", "Czemu oni są tacy trudni?", "Co jest ze mną nie tak?". Joshua zachęca ją, by zamiast tego pytała: "Co mogę zrobić inaczej?", "Jakie mam opcje?", "Czego mogę się z tego nauczyć?".

Dlaczego ten rozdział jest ważny?

Pokazuje codzienny kontekst stosowania myślenia pytaniami – nie jest to abstrakcyjna teoria, ale narzędzie, które możemy stosować w zwykłych rozmowach, w pracy, w domu.

Uświadamia, jak łatwo można zmienić perspektywę – wystarczy kilka innych pytań, by zacząć inaczej patrzeć na trudną sytuację.

Podkreśla siłę relacji i rozmowy – czasem wystarczy rozmowa przy kuchennym stole, by ktoś pomógł nam zobaczyć coś, czego wcześniej nie dostrzegaliśmy.


To rozdział, który pokazuje, że zmiana zaczyna się od nas – od pytań, które sobie zadajemy każdego dnia.

Rozdział "Kiedy działa magia" w książce Myślenie pytaniami Marilee Adams opowiada o tym momencie przełomu, gdy zaczynamy świadomie zadawać sobie lepsze pytania i widzimy realne efekty tej zmiany.

To chwila, w której stare schematy myślenia ustępują miejsca nowemu podejściu – pełnemu otwartości, ciekawości i szukania rozwiązań zamiast osądów. Bohaterowie doświadczają, jak zmiana pytań prowadzi do zmiany perspektywy, emocji i decyzji. Nasze "ciało śpiewa i tańczy". To jest moment, kiedy dosłownie się unosimy, bo wiemy że  w tej sytuacji możemy wszystko "możemy przenosić góry".

Magia dzieje się wtedy, gdy zamiast pytać: "Dlaczego to zawsze się nie udaje?", zaczynamy pytać: "Co mogę zrobić inaczej?". To właśnie wtedy nagle pojawiają się nowe możliwości, a sytuacje, które wydawały się bez wyjścia, zaczynają nabierać sensu.

To rozdział o mocy świadomego myślenia, o wewnętrznych przełomach i o tym, że zmiana zaczyna się w naszych głowach – od jednego właściwego pytania.
Ta magia, to mimo różnych sytuacji życiowych i zawodowych, to uśmiech i wirujące iskierki w oczach.

-> Działanie zamiast stagnacji

Nieustannie inspiruje mnie, jak praktyczne są wskazówki Adams. Kiedy pojawia się kryzys, nie ma czasu na bezowocne rozważania. Pytania, które proponuje autorka, działają jak narzędzia do odblokowywania zasobów w ludziach i zespołach. Zamiast skupiać się na tym, co poszło nie tak, możemy zapytać:

„Co możemy teraz zrobić, aby zmienić tę sytuację?”

„Jakie mamy możliwości, o których jeszcze nie pomyśleliśmy?”

„W jaki sposób możemy wspólnie osiągnąć lepszy rezultat?”


W swojej pracy i w relacjach zauważyłam, że takie pytania nie tylko pomagają znaleźć rozwiązania, ale także budują poczucie współodpowiedzialności i zaufania w grupie. To właśnie w chwilach kryzysu zespoły mogą nauczyć się współpracować na zupełnie nowym poziomie – pod warunkiem, że zostaną poprowadzone właściwymi pytaniami.

Książka jako wsparcie dla zespołów i firm.

Dla mnie "Myślenie pytaniami" to nie tylko książka – to narzędzie do zarządzania zmianą i rozwiązywania problemów w zespołach. W organizacjach, które przeżywają trudności/tarapaty finansowe, zdarza się, że ludzie tracą wiarę w sens swoich działań. Kryzysy często potęgują chaos i podziały. Tymczasem książka Adams pokazuje, jak skierować energię grupy na współpracę - gdzie niezbędna jest realizacja.

Wyobraźmy sobie firmę, która boryka się z malejącymi wynikami. Zamiast pytać: „Kto jest za to odpowiedzialny?”, można przeformułować pytanie na: „Jak możemy wspólnie odbudować naszą pozycję?” Taka zmiana perspektywy zmusza do działania, a nie zamyka w kręgu frustracji.

To potężny efekt, jaki przynosi zastosowanie podejścia Adams w zespołach, które musiały zmierzyć się z trudnymi decyzjami czy konfliktem wewnętrznym. Pytania ucznia otwierają przestrzeń na dialog, a co najważniejsze – na rozwiązania.

Kiedy warto sięgać po książkę?

"Myślenie pytaniami" to pozycja szczególnie cenna w momentach:

Zmian organizacyjnych – kiedy ludzie są niepewni przyszłości i potrzebują kierunku.

Kryzysu w zespole – gdy wzajemne zaufanie zostaje nadszarpnięte, a współpraca utrudniona.

Sytuacji wymagających innowacyjnego podejścia – pytania otwierają umysły na nowe możliwości.

Rozwoju liderów – menedżerowie mogą dzięki niej nauczyć się lepszego zarządzania i inspirowania swoich zespołów.

Jaką rolę pełni na rynku?

Książka jest uznawana za cenny zasób w dziedzinie rozwoju osobistego, psychologii sukcesu oraz coachingu. Znajduje się na granicy literatury biznesowej i psychologicznej. Jest szeroko stosowana przez menedżerów, liderów, coachów i nauczycieli jako narzędzie do poprawy komunikacji, efektywności zespołów oraz podejmowania decyzji.

Dla kogo jest wskazana?

Liderów i menedżerów – pomaga w podejmowaniu lepszych decyzji i motywowaniu zespołów.

Coachów i trenerów – stanowi świetne narzędzie do pracy nad zmianą nawyków myślowych klientów.

Przedsiębiorców – pomaga rozwijać strategiczne myślenie i kreatywne podejście do problemów.

Osób pracujących w sprzedaży i negocjacjach – poprawia zdolność zadawania właściwych pytań i lepszego rozumienia klientów.

Osób zainteresowanych samorozwojem – uczy, jak zmieniać swój sposób myślenia i podejścia do trudnych sytuacji.

Refleksja na temat osobistych doświadczeń.

Od lat mam tę książkę w swojej bibliotece i regularnie do niej wracam. Mimo że rzadko wpadałam w pułapkę myślenia sędziego, książka nauczyła mnie, jak skuteczniej kierować energię na rozwiązywanie problemów – nie tylko w moim życiu, ale przede wszystkim w pracy z innymi.

Dzięki niej jeszcze bardziej utwierdziłam się w przekonaniu, że pytania są potężnym narzędziem lidera. Pomagają ludziom odzyskać motywację, uwierzyć w sens działań i działać wspólnie na rzecz rozwiązania problemów. To książka, która zmienia sposób, w jaki patrzymy na kryzysy – nie jako przeszkody, ale jako okazje do rozwoju.

Podsumowanie

"Myślenie pytaniami" Marilee Adams to pozycja, która inspiruje do intensywnego działania, szczególnie w chwilach kryzysu. To książka dla liderów, menedżerów, członków zespołów – dla każdego, kto chce wprowadzać zmiany, działać efektywnie i budować silniejsze relacje.

Dla mnie to coś więcej niż tylko inspiracja – to podręcznik skuteczności, który pozwala przechodzić przez trudności z otwartością i pewnością, że razem możemy znaleźć najlepsze rozwiązanie. W chwilach kryzysu, kiedy wszyscy patrzą na lidera, pytania ucznia są kluczem do odbudowy i sukcesu.